Có thể bạn chưa biết về nước pha trà…

Có thể bạn đã mua trà sau khi thưởng thức một tách trà thơm ngon tại một cửa hàng trà địa phương. Nhưng có khi nào bạn nhận thấy khi mang nó về nhà nó không giống như vậy, thậm chí rất tệ. Nếu bạn có kinh nghiệm như vậy, nước pha trà của bạn có thể là thủ phạm. Ngay cả khi bạn mua loại trà chất lượng cao nhất, nó chỉ có thể đạt được tiềm năng đầy đủ khi được pha với nguồn nước lý tưởng.

Nguồn nước lý tưởng là như thế nào? Hãy nghĩ theo cách như thế này. Từ khi lá trà được hái khỏi cây, các quá trình được áp dụng cho nó tất cả tập trung vào việc tách nước từ lá theo nhiều cách khác nhau và ở mức độ khác nhau. Trong suốt quá trình pha trà, chúng ta lại cho nước vào. Vì vậy, chúng ta nên cố gắng để thêm nước sao cho cân bằng tạo nên sự hòa hợp, chứ không phải làm áp đảo đi hương vị của trà. Nguồn nước lý tưởng chính là tạo nên sự hòa hợp để tôn vinh, phát huy hết những phẩm chất trong lá trà.

Người Trung Quốc cho rằng nguồn nước tốt nhất để pha trà nên cùng nguồn với nước để tưới trồng cho cây trà đó. Đây có thế là ý tưởng tốt nhưng không thực tế, trừ khi bạn là chủ sở hữu hay sống gần nhà máy trồng chè. Ở phương Tây, có người cho rằng nước máy của họ phù hợp để pha trà đơn giản vì nó an toàn để uống. Điều này có thể có thật ở một số nơi, nhưng nhiều khả năng nước máy không phải là sự lựa chọn tốt cho một tách trà.

1. Hiểu về nước

Trước khi bạn cùng tôi phân tích thế nào là nước tốt nhất dành cho trà, tôi muốn bạn dành chút thời gian để có thể hiểu hơn về nước, có thể là sẽ có chút dài dòng. Nhưng tôi muốn chia sẻ một điều rằng: “Khi mở rộng trái tim cho mọi khả năng, bạn bắt đầu nhận thấy những việc nhỏ có thể dẫn đến những khám phá vĩ đại”.

Khi bắt đầu dấn vào thế giới của trà, tôi cũng bắt đầu tìm hiểu về người bạn thân của nó “Nước”, bởi trong trong một tách trà chỉ có 2 thành phần chính là trà và nước. Một lý do nữa là vì tôi có nghe nói rằng, nếu không có nước tốt thì đừng nghĩ đến chuyện pha trà, tôi sợ trà của mình bị lãng phí (tôi nghèo lắm, không có nhiều trà đâu).

Thuở trước, tôi ấn tượng bởi một câu nói của Lão Tử, rất hay nghe trong phim kiếm hiệp “Không có gì mềm mại hơn nước, nhưng cũng không có gì mạnh mẽ hơn nước” hay “Nước chảy đá mòn”. Kiến thức phổ thông cũng đề cập đến việc sự sống bắt đầu từ khi có nước. Mặc dù nước xuất hiện khắp nơi trong đời sống, chúng ta uống nước và sử dụng nước hằng ngày; nhưng hiếm khi ta dừng lại để nghĩ nghiêm túc về nó.

Cherry and Ginger Iced Tea

Có một niềm tin cổ xưa rằng nơi có nước là nơi có sự sống. Ở Nhật Bản, một địa điểm có nước phun lên từ mặt đất được cho là vùng đất thiêng và có mức năng lượng cao, là nơi lý tưởng để xây dựng đền thờ. Những địa điểm khác cũng được ngầm định là thiêng liêng bởi “sóng năng lượng” mà nó phát ra và những vị trí này gần như đều được phát hiện nằm trên dòng nước ngầm.

Không có gì gần gũi hơn nước, và cũng không có gì bí ẩn hơn nước

Một sự tình cờ thú vị đã dẫn đưa tôi tìm đến với: “Thông Điệp Của Nước” của Tiến sĩ Masaru Emoto. Một cuốn sách tuyệt vời không chỉ giúp tôi hiểu rõ hơn về các đặc tính của nước mà còn khiến tôi thay đổi sâu sắc về thế giới quan, thay đổi cách nhìn nhận về tác động của con người lên vạn vật. “Thông điệp của nước” khiến tôi như người trong cơn u mê chợt bừng tỉnh và có cảm giác như đang nắm trong tay chìa khóa để lần mở những bí ẩn của đời sống nhân loại.

2. Thế nào là nước tốt nhất cho trà

Một ấm trà ngon được đánh giá qua 3 yếu tố: hương thơm, vị trà và màu nước. Vì vậy, nước tốt để pha trà là giúp cho trà tôn lên hương thơm nhiều nhất, lôi kéo được các chất tạo nên vị trà và tạo màu trà đẹp mắt.

Nhân tiện nói đến nước tốt để pha trà, tôi lại nhớ đến chi tiết đi xin nước pha trà của cụ Sáu trong “Những chiếc ấm đất” của Nguyễn Tuân. Ông cụ gần mười năm uống trà Tàu cứ phải có nước giếng chùa Đồi Mai mới chịu pha. Cụ nói: Chùa nhà ta có cái giếng này quý lắm. Nước rất ngọt. Có lẽ tôi nghiện trà tàu vì giếng nước chùa nhà đây. Tôi sở dĩ không đi đâu xa được vì không đem được nước giếng này để pha trà. Chỉ có nước giếng đây là pha trà không bao giờ lạc mất hương vị. Rõ ràng rằng, việc chọn nước pha trà là rất quan trọng đối với những người uống trà.

Thời xưa, việc có được nước tốt để pha trà là khá khó khăn. Giờ đây, chúng ta may mắn là có sẵn nước tinh khiết đóng chai để pha trà. Nước đóng chai chưa hẳn là tốt nhất, nhưng pha trà cũng khá ốn rồi. Những nguồn nước tốt hơn có lẽ phải dốc công tìm kiếm.

Điều gì đã tạo nên sự khác nhau của chất lượng trà khi pha bằng những nguồn nước khác nhau. Dưới đây là một số các nhân tố ảnh hưởng có thể xác định được bằng lý tính.

a. Hàm lượng Oxy hòa tan trong nước DO (Dissolved Oxygen)

Trong nước luôn tồn tại một lượng khí oxy hòa tan. Nồng độ Oxy hòa tan thường được tạo ra một phần do sự khuyếch tán, hòa tan của oxy từ không khí vào trong nước, một phần là do sự quang hợp của tảo và các loại cây thủy sinh nhả ra oxy vào trong nước.

Những nguồn nước thiên nhiên thường có lượng oxy hòa tan dồi dào nhờ những nguồn nước này có sự chuyển động và bề mặt tiếp xúc nhiều với không khí nên tiếp nhận được nhiều oxy.

Một yếu tố ảnh hưởng đến lượng oxy trong nước là áp suất, áp suất càng cao thì lại càng ít oxy hòa tan. Do đó, các loại nước ngầm, nước giếng tầng đáy thường có rất ít oxy hòa tan.

Lượng oxy hòa tan là yếu tố quan trọng gây tác động chính đến mùi hương. Lượng oxy hòa tan giúp các thành phần chịu trách nhiệm về mùi hương được phát huy đầy đủ, nâng cao giá trị thưởng trà.

b. Độ cứng của nước

Nước cứng là nước có chứa hàm lượng cao cation Canxi (Ca2+) và Magie (Mg2+). Tùy theo độ cứng của nước người ta chia thành các loại sau:

Độ cứng từ 0 – 50mg/l: Nước mềm

Độ cứng từ 50 – 150mg/l: Nước hơi cứng

Độ cứng từ 150 trở lên: Nước cứng

Nước cứng thường gây ra các hiện tượng đóng cặn trắng trong các thiết bị đun. Dùng nước cứng pha trà gây ra hiện tượng nổi váng trên bề mặt.

Bên cạnh việc tạo váng thì các thành phần khoáng phản ứng mạnh với các polyphenol trong trà làm cho trà có vị mạnh hơn, đậm màu hơn. Các loại nước suối hay nước giếng đá ong có thành phần khoáng nhẹ (dưới 50mg/l) được cho là tạo ra vị trà rất tốt, so với nước không có thành phần khoáng vị trà khá nhạt nhòa.

c. Mùi nước

Trà rất nhạy cảm với các thành phần gây mùi, việc nước có mùi sẽ làm lấn át hương trà, gây ra mùi hương lộn xộn hoặc gây khó chịu. Do đó, nước dùng để pha trà tốt nhất là không có mùi.

Các loại nước có mùi:

– Nước ngầm, nước giếng khơi: thường có mùi trứng thối của khí H2S, kết quả của quá trình phân hủy các chất hữu cơ trong lòng đất và hòa tan vào mạch nước ngầm. Mùi tanh của sắt và mangan

– Nước tự nhiên (ao, hồ, sông, suối) có mùi tanh do sự xuất hiện của tảo và vi sinh vật, nước mưa có axit cũng có mùi khó chịu

– Nước máy: có mùi của Clo dùng để khử trùng nước.

d. Độ pH

Độ pH là chỉ sổ để xác định tính chất hóa học của nước, là nước trung tính, tính acid hay tính kiềm. Độ pH cũng liên quan đến hàm lượng chất tan trong nước

Nước trung tính (pH=7) là khá lý tưởng để pha trà. Hều hết các loại nước đóng chai hiện nay có pH=7. Nước máy có độ pH khoảng bằng 8 (cao hơn mức trung tính), điểu này giúp hạn chế hiện tượng ăn mòn các đường ống kim loại. Trong khi đó các nguồn nước tự nhiên như nước suối có pH khoảng 6 đến 7 (tính acid nhẹ); rất phù hợp để pha trà vì trà cũng có tính acid nhẹ.

Bạn có thể dễ dàng kiểm tra độ pH của nước bằng mẫu giấy quỳ tím, mua ở các tiệm thuốc tây. Giấy quỳ tím đổi thành màu hồng hoặc đỏ trong môi trường có tính acid, và hóa màu xanh trong môi trường có tính kiềm.

3. Một số giải pháp cải tạo nước

• Đối với nước máy có clo, cách đơn giản nhất là cho nước vào dụng cụ chứa để ủ nước vài ngày

Ủ nước không chỉ có tác dụng là bay clo mà còn làm giàu hơn lượng oxy hòa tan từ không khí và giúp giảm nhẹ độ pH

Một mẹo nhỏ hữu ích để khử nhanh clo nước máy là bạn có thể bỏ vài ba lá trà đã pha (bã xác trà) vào nước máy. Chỉ vài giờ sau là nước này đã hết mùi clo để có thể pha trà.

• Đối với nước cứng: nước cứng thường gặp ở các nguồn nước tự nhiên như nước ngầm, nước giếng khoan.

Đối với loại nước này có thể cải tạo bằng các sử dụng máy lọc nước trao đổi ion. Loại máy này có các 2 loại hạt nhựa là: hạt cationic (âm) và hạt anionic (dương). Các hạt nhựa này có khả năng giữ lại các thành phần gây ra nước cứng như canxi hay canxi.

4. Những lưu ý về cách nấu nước pha trà

• Chú ý quan trọng nhất khi nấu nước pha trà là nhiệt độ nước sôi. Mỗi loại trà cần có một mức nhiệt độ tối ưu để phải phóng các hợp chất tạo hương vị. Nên nếu pha các loại trà khác nhau mà không chú ý đến nhiệt độ thì hương vị trà sẽ không như mong muốn, thậm chí rất tệ.

Thêm nữa, nước càng lạnh thì giữ càng nhiều oxy hòa tan. Nên nếu nước đun đã cũ, nước bình thủy thì không nên pha trà vì lượng oxy hòa tan đã không còn, hương trà rất nhạt

• Thứ hai là cần chú ý đến mùi nước. Nếu bạn đun sôi nước bằng gas, dầu hay các loại than thì cần chú ý các loại nhiên liệu này có thể ảm vào mùi nước của bạn.
• Thứ ba là nếu có điều kiện, bạn có thể sử dụng ấm Tetsubin của Nhật hoặc ấm Tử Sa để pha trà. Hai loại ấm này có thành phần sắt sẽ hòa tan vào trong nước, sắt sẽ tác dụng với tanin trong trà làm bớt vị chát, tăng thêm vị ngọt cho trà.

Cuối cùng:

Trên đây là tất cả những gì mà hiện tại chúng tôi hiểu về nước pha trà, theo thời gian chúng tôi sẽ cố gắng hoàn thiện thêm về chủ đề lớn này đến cho bạn đọc.

Các bạn có thể hỗ trợ chúng tôi bằng cách Comment ý kiến của mình bên dưới.

Xin cảm ơn bạn đọc đã quan tâm!